Πίσω στο blog

Προσβασιμότητα: ποιες ιστοσελίδες και ποια e-shop αφορά, και τι σημαίνει στην πράξη

Χαράλαμπος Μουταφίδης
Δημοσιεύτηκε
Έλεγχος στοιχείων:
30 λεπτά ανάγνωσης
E-shopΙστοσελίδεςΛογισμικό

Υπάρχει ένα κείμενο που λέει ότι μια σειρά υπηρεσίες προς καταναλωτές πρέπει να είναι προσβάσιμες, και οι «υπηρεσίες ηλεκτρονικού εμπορίου» είναι ονομαστικά μέσα στη λίστα. Η Οδηγία (ΕΕ) 2019/882 γράφει: «this Directive applies to the following services provided to consumers after 28 June 2025: […] (f) e-commerce services» (κείμενο της Οδηγίας). Στην Ελλάδα ενσωματώθηκε με τον ν. 4994/2022.

Αυτό το άρθρο δεν είναι νομική συμβουλή και δεν θα σου πει ότι είσαι ή δεν είσαι υπόχρεος — αυτό εξαρτάται από στοιχεία που τα ξέρουν ο δικηγόρος και ο λογιστής σου. Θα βρεις τι λέει το ίδιο το κείμενο, ποια εξαίρεση προβλέπει, και — επειδή είμαστε εταιρεία λογισμικού, όχι γραφείο συμμόρφωσης — τι ακριβώς αλλάζει μέσα στον κώδικα.

Γιατί εκεί είναι η ουσία. Η προσβασιμότητα δεν είναι πιστοποιητικό για τον τοίχο· είναι συγκεκριμένες αλλαγές σε HTML και CSS — ένα attribute σε μια εικόνα, μια ετικέτα δεμένη σε ένα πεδίο, μια δήλωση γλώσσας, ένα περίγραμμα εστίασης που κάποιος το έσβησε επειδή «δεν ήταν όμορφο».

Σύντομες απαντήσεις

Αφορά το κάθε e-shop;
Το κείμενο δεν μιλά για «e-shop» αλλά για «υπηρεσίες ηλεκτρονικού εμπορίου», και τις ορίζει ευρύτατα: υπηρεσίες εξ αποστάσεως, μέσω δικτυακών τόπων και εφαρμογών, κατόπιν ατομικού αιτήματος καταναλωτή, με σκοπό τη σύναψη σύμβασης. Το αν η δική σου δραστηριότητα ταιριάζει εκεί είναι νομική κρίση, όχι τεχνική.
Ισχύει από το 2022 ή από το 2025;
Δύο διαφορετικά πράγματα. Ο Ιούνιος 2022 ήταν η προθεσμία των κρατών μελών να ψηφίσουν τον νόμο τους. Οι απαιτήσεις αφορούν υπηρεσίες που παρέχονται μετά τις 28 Ιουνίου 2025, και ο ελληνικός νόμος λέει ρητά ότι η εφαρμογή του ουσιαστικού του μέρους αρχίζει την ίδια μέρα.
Ισχύει η εξαίρεση για τις πολύ μικρές επιχειρήσεις;
Το κείμενο προβλέπει απαλλαγή για πολύ μικρές επιχειρήσεις που παρέχουν υπηρεσίες. Ο ορισμός όμως ξεκινά από τους λιγότερους από δέκα εργαζομένους και συνεχίζει με όρια κύκλου εργασιών ή ισολογισμού που θέτει ο νόμος. Είναι ερώτηση για τον λογιστή σου, όχι για τον προγραμματιστή σου.
Αν περάσω έναν έλεγχο WCAG, είμαι νόμιμος;
Δεν είναι το ίδιο. Το τεκμήριο συμμόρφωσης, κατά την Οδηγία, προκύπτει μόνο από εναρμονισμένα πρότυπα των οποίων τα στοιχεία έχουν δημοσιευθεί στην Επίσημη Εφημερίδα της ΕΕ. Ένας έλεγχος WCAG είναι η τεχνική δουλειά που πρέπει ούτως ή άλλως να γίνει· δεν είναι νομική βεβαίωση.
Αρκεί ένα widget που το κολλάω στη σελίδα;
Το ίδιο το W3C γράφει ότι τα εργαλεία αξιολόγησης δεν μπορούν να αποφασίσουν αν κάτι είναι προσβάσιμο, ότι δεν ελέγχουν αυτόματα όλες τις πτυχές και ότι μερικές φορές δίνουν παραπλανητικά αποτελέσματα. Οι αλλαγές γίνονται στο theme και στον κώδικα.
Με ανεβάζει η προσβασιμότητα στη Google;
Δεν το λέει καμία από τις πηγές που διαβάσαμε, και δεν θα το ισχυριστούμε. Ο λόγος να το κάνεις είναι ότι το κείμενο το ζητά και ότι περισσότεροι άνθρωποι μπορούν να ολοκληρώσουν μια παραγγελία.

Ποιο κείμενο λέει τι, και από πότε

Τα κείμενα είναι δύο και μπερδεύονται συνέχεια. Το πρώτο είναι η Οδηγία (ΕΕ) 2019/882, γνωστή και ως European Accessibility Act. Το δεύτερο είναι ο ελληνικός νόμος που την ενσωμάτωσε: η επίσημη καταγραφή του μέτρου ενσωμάτωσης τον δίνει ως «Ενσωμάτωση της Οδηγίας (ΕΕ) 2019/882 […] και άλλες επείγουσες διατάξεις», στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, Τεύχος Α΄, αρ. φύλλου 215, στις 18 Νοεμβρίου 2022 — τον ν. 4994/2022.

Η συχνότερη παρανόηση αφορά τις ημερομηνίες. Η σελίδα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής γράφει μόνο «Member States had to incorporate the European Accessibility Act into their national law by June 2022» (European Accessibility Act, όπως τη διαβάσαμε στις 2 Σεπτεμβρίου 2026). Αυτό είναι η προθεσμία των κρατών, όχι η δική σου. Η δική σου είναι άλλη: η Οδηγία μιλά για υπηρεσίες «provided to consumers after 28 June 2025», και το άρθρο 46 παρ. 2 του ελληνικού νόμου λέει «Η εφαρμογή του Μέρους Β’ αρχίζει από την 28η Ιουνίου 2025».

Η δεύτερη παγίδα είναι η αρίθμηση: ο νόμος δεν έχει τα ίδια νούμερα άρθρων με την Οδηγία, οπότε μια παραπομπή χωρίς το «σε ποιο κείμενο» δεν σημαίνει τίποτα.

Η ίδια διάταξη έχει διαφορετικό νούμερο στα δύο κείμενα.
Τι λέειΣτην Οδηγία 2019/882Στον ν. 4994/2022
Πεδίο εφαρμογής — ποιες υπηρεσίες αφοράάρθρο 2άρθρο 3
Ορισμοί, μαζί με τις «υπηρεσίες ηλεκτρονικού εμπορίου»άρθρο 3άρθρο 4
Απαλλαγή πολύ μικρών επιχειρήσεων που παρέχουν υπηρεσίεςάρθρο 4 παρ. 5άρθρο 5 παρ. 4
Θεμελιώδης μεταβολή και δυσανάλογη επιβάρυνσηάρθρο 14άρθρο 14
Τεκμήριο συμμόρφωσης από εναρμονισμένα πρότυπαάρθρο 15άρθρο 15
Έλεγχος υπηρεσιών και καταγγελίεςάρθρο 23άρθρο 22
Διοικητικές κυρώσειςάρθρο 30άρθρο 26
Μεταβατικές διατάξειςάρθρα 31 και 32άρθρο 28
Η ίδια διάταξη έχει διαφορετικό νούμερο στα δύο κείμενα.

Και μια ειλικρινής σημείωση: ο κατάλογος εθνικών μέτρων δείχνει και δεύτερη ελληνική εγγραφή με τον ίδιο τίτλο, την οποία δεν ανοίξαμε. Δεν μπορούμε επομένως να σου πούμε ότι ο νόμος ισχύει σήμερα αμετάβλητος όπως ψηφίστηκε. Το ισχύον κείμενο το βεβαιώνει ο δικηγόρος σου.

Τι ακριβώς είναι «υπηρεσία ηλεκτρονικού εμπορίου»

Ο ορισμός κρίνει τα πάντα και είναι ευρύτατος. Στην Οδηγία: «services provided at a distance, through websites and mobile device-based services […] at the individual request of a consumer with a view to concluding a consumer contract». Ο ελληνικός νόμος τον επαναλαμβάνει στο άρθρο 4 περ. 30: «οι υπηρεσίες που παρέχονται εξ αποστάσεως μέσω δικτυακών τόπων και υπηρεσιών που βασίζονται σε φορητές συσκευές […] κατόπιν ατομικού αιτήματος καταναλωτή, με σκοπό τη σύναψη συμβάσεως καταναλωτών».

Πρόσεξε τι δεν λέει. Δεν λέει «κατάστημα», δεν λέει «καλάθι», δεν λέει «πάνω από τόσα προϊόντα». Τέσσερα στοιχεία συνθέτουν τον ορισμό: εξ αποστάσεως, μέσω ιστοσελίδας ή εφαρμογής, κατόπιν ατομικού αιτήματος καταναλωτή, με σκοπό τη σύναψη σύμβασης. Το αν η δική σου σελίδα τα πληροί όλα δεν το αποφασίζει ούτε ο κατασκευαστής σου ούτε εμείς. Πάντως το ηλεκτρονικό εμπόριο δεν μπήκε με ερμηνεία: η Επιτροπή κλείνει τη λίστα των καλυπτόμενων υπηρεσιών με «banking services· e-books· e-commerce».

Η εξαίρεση των πολύ μικρών επιχειρήσεων — και τι δεν λέει

Εδώ οι περισσότεροι σταματούν να διαβάζουν, και είναι κρίμα, γιατί το κείμενο είναι πιο στενό από τη φήμη του. Οδηγία, άρθρο 4 παρ. 5: «Microenterprises providing services shall be exempt from complying with the accessibility requirements […] and any obligations relating to the compliance with those requirements». Ο ελληνικός νόμος το επαναλαμβάνει στο άρθρο 5 παρ. 4. Τρία πράγματα χάνονται συνήθως από αυτή την πρόταση.

  • Αφορά μόνο υπηρεσίες. Η απαλλαγή λέει ρητά «που παρέχουν υπηρεσίες». Για τις πολύ μικρές επιχειρήσεις στον τομέα των προϊόντων το κείμενο δίνει κάτι πολύ μικρότερο: το άρθρο 14 παρ. 4 του νόμου τις απαλλάσσει μόνο από την απαίτηση να τεκμηριώνουν την εκτίμησή τους — και προσθέτει ότι, αν η αρχή εποπτείας το ζητήσει, οφείλουν να δώσουν τα τεκμήρια.
  • Ο ορισμός δεν σταματά στους εργαζομένους. Ξεκινά με «η επιχείρηση η οποία απασχολεί λιγότερους από δέκα (10) εργαζομένους» και συνεχίζει με όρια κύκλου εργασιών ή ισολογισμού. Δεν τα γράφουμε εδώ επίτηδες: είναι λογιστικά μεγέθη, και μια εσφαλμένη αυτοκατάταξη είναι το λάθος που δεν φαίνεται μέχρι να φανεί.
  • Είναι σωρευτικό τεστ, όχι μενού. Δεν διαλέγεις το σκέλος που σε βολεύει. Γι’ αυτό η απάντηση στο «είμαι εξαιρούμενος;» δεν πρέπει να δίνεται από την εταιρεία που σου φτιάχνει την ιστοσελίδα.

Και μια παρατήρηση που δεν είναι νομική: ακόμη κι όταν η απαλλαγή ισχύει, δεν σβήνει τους χρήστες. Το W3C γράφει ότι η προσβασιμότητα ωφελεί και ανθρώπους χωρίς αναπηρία — «people using mobile phones […] older people with changing abilities due to ageing; people with ‘temporary disabilities’ such as a broken arm or lost glasses; people with ‘situational limitations’ such as in bright sunlight». Αυτό είναι το κοινό ενός ελληνικού e-shop σε κινητό, έξω, με ήλιο.

Τι ζητά το κείμενο από μια ιστοσελίδα

Το Παράρτημα Ι της Οδηγίας, Τμήμα ΙΙΙ, δίνει τη γενική απαίτηση σε μία πρόταση που αξίζει να διαβαστεί αργά: η προσβασιμότητα των διαδικτυακών τόπων και των εφαρμογών «επιτυγχάνεται με τη διευκόλυνση της δυνατότητας αντίληψης, χρήσης και κατανόησης από τον χρήστη και με την αξιοπιστία τους». Οι τέσσερις αυτές λέξεις δεν είναι τυχαίες: είναι, μία προς μία, οι τέσσερις αρχές των WCAG — «Perceivable […] Operable […] Understandable […] Robust» (WCAG 2.2). Το νομικό κείμενο και το τεχνικό πρότυπο μιλάνε την ίδια γλώσσα.

Για το ηλεκτρονικό εμπόριο ειδικά, το Τμήμα IV προσθέτει δύο πράγματα. Πρώτον, «την παροχή των πληροφοριών που αφορούν την προσβασιμότητα των προϊόντων και των υπηρεσιών που πωλούνται». Δεύτερον, και είναι το βαρύ, «τη διασφάλιση της προσβασιμότητας της λειτουργίας ταυτοποίησης, ασφάλειας και πληρωμής», ώστε να είναι «αντιληπτή, εύχρηστη, κατανοητή και αξιόπιστη». Δηλαδή το checkout, η σύνδεση και το βήμα της πληρωμής — όχι μόνο η βιτρίνα.

Πού μπαίνει το WCAG, και πού σταματά η νομική του αξία

Το ευρωπαϊκό τεχνικό πρότυπο για την προσβασιμότητα στην πληροφορική είναι το EN 301 549. Η έκδοση V3.2.1 γράφει: «Conformance with W3C Web Content Accessibility Guidelines (WCAG 2.1) Level AA is equivalent to conforming with all of clauses 9.1 to 9.4 […]» (EN 301 549 V3.2.1). Οι επιμέρους ρήτρες του απλώς παραπέμπουν στα WCAG — π.χ. «9.1.1.1 Non-text content: Where ICT is a web page, it shall satisfy WCAG 2.1 Success Criterion 1.1.1». Το πρότυπο δεν εφευρίσκει δικούς του κανόνες για τον ιστό· δείχνει τα WCAG.

Εδώ όμως θα είμαστε πιο συντηρητικοί απ’ ό,τι θα ήταν βολικό. Ο πρόλογος της ίδιας έκδοσης λέει ότι εκπονήθηκε ως «one voluntary means of conforming to the essential requirements of Directive 2016/2102 on the accessibility of the websites and mobile applications of public sector bodies» — δηλαδή για την οδηγία του δημόσιου τομέα, όχι για την 2019/882. Και το τεκμήριο συμμόρφωσης έχει αυστηρή προϋπόθεση, στο άρθρο 15 της Οδηγίας: προκύπτει από «harmonised standards […] the references of which have been published in the Official Journal». Δεν γεννιέται από ένα audit.

Ένα ακόμη σημείο που ακούγεται λάθος σε πολλές προσφορές: το WCAG 2.2 δεν είναι νομική απαίτηση. Η Επιτροπή, σε σελίδα για την οδηγία του δημόσιου τομέα που ενημερώθηκε τελευταία στις 5 Μαΐου 2025, γράφει ότι «whilst WCAG 2.2 was published on 5 October 2023, it is not yet used in a version of EN 301 549 that has been harmonised», και σημειώνει ότι μόνο δύο εκδόσεις του προτύπου έχουν εναρμονιστεί, με την τελευταία, την V3.2.1, τον Αύγουστο του 2021 (Standards and harmonisation). Πρακτικά: το WCAG 2.2 είναι η τρέχουσα έκδοση και καλή πρακτική· το WCAG 2.1 επιπέδου AA είναι αυτό στο οποίο παραπέμπει η εναρμονισμένη έκδοση.

Τι αλλάζει στον κώδικα: τα έξι που δεν χρειάζονται ξαναχτίσιμο

Τα παρακάτω δεν είναι «βελτιστοποιήσεις»· είναι κριτήρια με νούμερο και επίπεδο, και τα περισσότερα αγγίζουν αρχεία που ήδη υπάρχουν στο theme σου. Δεν θα σου πούμε πόσο διαρκούν — θα σου πούμε τι αλλάζει.

Τι βλέπει ο χρήστης, ποιο κριτήριο το ζητά, τι αλλάζει στον κώδικα.
Το πρόβλημαΚριτήριο WCAGΗ αλλαγή στον κώδικα
Εικόνα προϊόντος χωρίς περιγραφή1.1.1 Non-text Content (A)Κάθε ουσιαστική εικόνα παίρνει alt που λέει τι δείχνει· κάθε διακοσμητική, alt=""
Γκρι κείμενο σε ανοιχτό φόντο1.4.3 Contrast (Minimum) (AA)Αλλαγή τιμών χρώματος στο CSS στον απαιτούμενο λόγο αντίθεσης
Πεδίο φόρμας με μόνο ένα placeholder3.3.2 Labels or Instructions (A)<label for="…"> δεμένο με το id του πεδίου· το placeholder μένει βοήθεια
Δεν φαίνεται πού βρίσκεσαι με το Tab2.4.7 Focus Visible (AA)Αφαίρεση του outline: none και ορατό στυλ στο :focus-visible
Η σελίδα δεν δηλώνει ότι είναι στα ελληνικά3.1.1 Language of Page (A)<html lang="el"> στο πρότυπο της σελίδας
Όλες οι σελίδες λέγονται «Αρχική»2.4.2 Page Titled (A)Ξεχωριστό <title> ανά σελίδα, που περιγράφει θέμα ή σκοπό
Τι βλέπει ο χρήστης, ποιο κριτήριο το ζητά, τι αλλάζει στον κώδικα.

Εικόνες: το δύσκολο είναι η διακοσμητική

Το 1.1.1 ζητά «All non-text content […] has a text alternative that serves the equivalent purpose», με ρητή εξαίρεση τη διακόσμηση: αν είναι «pure decoration», πρέπει να υλοποιείται «in a way that it can be ignored by assistive technology». Το λάθος που κάνουν σχεδόν όλοι είναι να παραλείπουν τελείως το attribute. Το W3C είναι σαφές: «a null (empty) alt text should be provided (alt="")» (Decorative Images). Κενό alt, όχι απουσία alt — η διαφορά ανάμεσα στο «αυτή η εικόνα δεν λέει τίποτα» και στο «κανείς δεν ξέρει τι λέει».

Αντίθεση: αριθμοί, όχι γούστο

Το 1.4.3 δίνει λόγο αντίθεσης τουλάχιστον 4,5:1 για το κείμενο, με χαλάρωση στο 3:1 για μεγάλο κείμενο — και ορίζει το «μεγάλο» ως «at least 18 point or 14 point bold». Ρητά εξαιρούνται τα λογότυπα. Άρα ένα headline περνά με χαμηλότερη αντίθεση από τα ψιλά γράμματα κάτω από το κουμπί — και τα ψιλά γράμματα είναι που κόβουν.

Η αντίθεση δεν αφορά μόνο κείμενο. Το 1.4.11 Non-text Contrast ζητά 3:1 και για «Visual information required to identify user interface components and states» και για «Parts of graphics required to understand the content». Στην πράξη: το λεπτό ανοιχτόγκριζο περίγραμμα γύρω από τα πεδία της φόρμας παραγγελίας.

Πληκτρολόγιο: το πιο γρήγορο τεστ που θα κάνεις σήμερα

Το 2.1.1 Keyboard ζητά «All functionality of the content is operable through a keyboard interface», και προσθέτει ρητά ότι «This does not forbid and should not discourage providing mouse input». Δεν σου ζητά να καταργήσεις το ποντίκι — σου ζητά να μη ζητάς ποντίκι.

Άνοιξε τη σελίδα προϊόντος σου και πάτα μόνο Tab. Αν φτάνεις στο «Προσθήκη στο καλάθι» και μέχρι το τέλος της παραγγελίας βλέποντας κάθε στιγμή πού βρίσκεσαι, είσαι σε καλό δρόμο. Το «βλέποντας πού βρίσκεσαι» είναι δικό του κριτήριο, το 2.4.7: «Any keyboard operable user interface has a mode of operation where the keyboard focus indicator is visible». Η συνηθέστερη αιτία αποτυχίας είναι μία γραμμή CSS που έσβησε το περίγραμμα για αισθητικούς λόγους.

Φόρμες: το for πρέπει να ταιριάζει με το id

Το 3.3.2 ζητά «Labels or instructions are provided when content requires user input», ώστε «users know what input data is expected». Η τεχνική σύνδεση είναι συγκεκριμένη: «The for attribute of the label must exactly match the id of the form control», με παράδειγμα του W3C το <label for="firstname">First name:</label> <input type="text" id="firstname"> (Labeling Controls).

Το άλλο μισό της φόρμας είναι τα λάθη. Το 3.3.1 Error Identification λέει «If an input error is automatically detected […] the error is described to the user in text», και επαναλαμβάνει: «The error must be indicated in text». Ένα κόκκινο περίγραμμα γύρω από το πεδίο δεν είναι κείμενο. Ούτε ένα θαυμαστικό.

Γλώσσα, τίτλος και δομή: όσα δεν φαίνονται

Το 3.1.1 ζητά η προεπιλεγμένη γλώσσα κάθε σελίδας να μπορεί να προσδιοριστεί από το πρόγραμμα, με τον λόγο δίπλα: «Screen readers can load the correct pronunciation rules». Για ελληνικό κατάστημα το αποτέλεσμα είναι άμεσο — ελληνικό κείμενο που διαβάζεται με αγγλική προφορά είναι ακατανόητο. Το W3C λέει και πού μπαίνει: «Always use a language attribute on the html tag to declare the default language of the text in the page» (Declaring language in HTML).

Ο τίτλος είναι το 2.4.2: «Web pages have titles that describe topic or purpose». Και από κάτω από όλα κάθεται μία αρχή, το 1.3.1 Info and Relationships: «Information, structure, and relationships conveyed through presentation can be programmatically determined». Ό,τι φαίνεται με το μάτι να είναι δομή — επικεφαλίδα, λίστα, πίνακας — πρέπει να είναι δομή και στον κώδικα, όχι απλώς μεγαλύτερα γράμματα.

Τα σημεία που είναι ειδικά του e-shop

Ένα κατάστημα έχει τρία πράγματα που μια σελίδα παρουσίασης δεν έχει: κουμπιά σε κινητό, λογαριασμούς πελατών και ένα βήμα πληρωμής. Και τα τρία έχουν κριτήριο.

Πού διαφέρει ένα κατάστημα από μια απλή ιστοσελίδα.
ΠούΤι λέει το κριτήριοΤι σημαίνει στην πράξη
Κουμπιά σε κινητό2.5.8 Target Size (Minimum) (AA): ο στόχος τουλάχιστον 24 × 24 CSS pixels, εκτός αν υπάρχει επαρκής απόσταση γύρω τουΤο «+» δίπλα στην ποσότητα και το «x» που αδειάζει το καλάθι
Σύνδεση πελάτη3.3.8 Accessible Authentication (AA): καμία γνωστική δοκιμασία χωρίς εναλλακτική, μηχανισμό βοήθειας ή αναγνώριση αντικειμένωνΤο CAPTCHA και η απαγόρευση επικόλλησης στο πεδίο κωδικού
Βοήθεια και επικοινωνία3.2.6 Consistent Help (A): αν υπάρχουν στοιχεία επικοινωνίας ή αυτόματος μηχανισμός, να εμφανίζονται με την ίδια σειρά παντούΤο τηλέφωνο να μη μετακομίζει από το header στο footer ανά σελίδα
Καλάθι γραμμένο σε JavaScript4.1.2 Name, Role, Value (A): για κάθε στοιχείο διεπαφής, όνομα και ρόλος να προσδιορίζονται από το πρόγραμμαΤα κανονικά στοιχεία της HTML το περνάνε ήδη· τα δικά σου, μόνο αν το γράψεις
Πού διαφέρει ένα κατάστημα από μια απλή ιστοσελίδα.

Η τελευταία γραμμή αξίζει να ειπωθεί δυνατά. Το 4.1.2 απευθύνεται, με τα λόγια του W3C, «primarily for web authors who develop or script their own user interface components», και «standard HTML controls already meet this success criterion when used according to specification». Το <button> που ξαναγράφτηκε ως <div onclick> έχασε δωρεάν συμπεριφορά: εστίαση, ενεργοποίηση με πληκτρολόγιο, ρόλο. Ο φθηνότερος δρόμος προς την προσβασιμότητα είναι να μην ξαναγράφεις ό,τι σου δίνει έτοιμο η HTML.

Το ίδιο λένε και οι πλατφόρμες για τον εαυτό τους. Το Shopify ζητά από τα θέματα «All img elements must have an alt attribute», «All form fields include a label» και «The keyboard focus order must match the DOM order» (Shopify, best practices for themes). Το WordPress δηλώνει ότι ο κώδικας του οικοσυστήματός του «is expected to conform to […] WCAG, version 2.2, at level AA» (WordPress coding standards). Και στις δύο περιπτώσεις η δουλειά είναι στο theme, όχι σε ένα πρόσθετο που κουμπώνει από πάνω.

Θέλεις να δεις πού στέκεται η δική σου σελίδα σε αυτόν τον πίνακα;

Κοιτάμε την ιστοσελίδα ή το κατάστημά σου με τα κριτήρια που διαβάζεις εδώ και σου γράφουμε ποια πέφτουν, σε ποια αρχεία και τι αλλάζει σε καθένα. Χωρίς score, χωρίς widget, χωρίς νομικές βεβαιώσεις που δεν μπορούμε να δώσουμε.

Δες τι περιλαμβάνει

Τι δεν εξαιρείται, όσο κι αν θα βόλευε

Η Οδηγία εξαιρεί συγκεκριμένα κομμάτια περιεχομένου, και η λίστα είναι στενότερη απ’ όσο θα ήθελες. Άρθρο 2 παρ. 4: προηχογραφημένα πολυμέσα και αρχεία γραφείου «published before 28 June 2025», διαδικτυακοί χάρτες όταν οι ουσιώδεις πληροφορίες δίνονται προσβάσιμα αλλού, περιεχόμενο τρίτων «that is neither funded, developed by, or under the control of, the economic operator concerned», και περιεχόμενο που πληροί τα κριτήρια αρχείου — «meaning that they only contain content that is not updated or edited after 28 June 2025».

Μετάφρασέ το προσεκτικά. Δεν λέει «ό,τι είναι παλιό εξαιρείται». Μια σελίδα προϊόντος που την ενημερώνεις δεν είναι αρχείο. Ένα PDF καταλόγου που ανέβηκε μετά την ημερομηνία δεν είναι εξαιρούμενο. Και το «περιεχόμενο τρίτων» έχει τρεις προϋποθέσεις μαζί: ούτε το χρηματοδοτείς, ούτε το ανέπτυξες, ούτε το ελέγχεις.

Οι δύο διέξοδοι, και γιατί δεν είναι δήλωση

Ο νόμος προβλέπει δύο περιπτώσεις όπου οι απαιτήσεις υποχωρούν. Άρθρο 14 παρ. 1 του ν. 4994/2022: εφαρμόζονται στον βαθμό που η συμμόρφωση «α) δεν απαιτεί σημαντική αλλαγή […] με αποτέλεσμα τη θεμελιώδη μεταβολή του βασικού χαρακτήρα τους, και β) δεν συνεπάγεται την επιβολή δυσανάλογης επιβάρυνσης». Η επόμενη παράγραφος αλλάζει το νόημα: «Οι οικονομικοί φορείς διενεργούν τεκμηριωμένη εκτίμηση». Δεν είναι κάτι που το λες — είναι κάτι που το τεκμηριώνεις, με κριτήρια που ορίζει το κείμενο σε παράρτημα. Δεν είναι πόρτα εξόδου· είναι φάκελος.

Υπάρχει και μεταβατική πρόβλεψη, στο άρθρο 28 παρ. 1: έως την 28η Ιουνίου 2030 οι πάροχοι «δύνανται να παρέχουν τις υπηρεσίες τους με προϊόντα που χρησιμοποιούν νόμιμα» πριν από την ημερομηνία αυτή, ενώ «οι συμβάσεις υπηρεσιών που έχουν συναφθεί πριν από την 28η Ιουνίου 2025 μπορούν να παραμείνουν σε ισχύ χωρίς μεταβολή έως τη λήξη τους». Πόσο σε αφορά, ξανά, δεν είναι τεχνική ερώτηση.

Τι γράφεις μέσα στη σελίδα σου

Πέρα από τον κώδικα, το κείμενο ζητά και κάτι γραπτό. Παράρτημα V της Οδηγίας: «Ο πάροχος υπηρεσιών περιλαμβάνει τις πληροφορίες που αξιολογούν τον τρόπο με τον οποίον η υπηρεσία πληροί τις απαιτήσεις προσβασιμότητας […] στους γενικούς όρους και προϋποθέσεις, ή σε ισοδύναμο έγγραφο». Ο ελληνικός νόμος το επαναλαμβάνει στο άρθρο 13: οι πάροχοι «παραθέτουν πώς οι υπηρεσίες ικανοποιούν τις εφαρμοστέες απαιτήσεις». Πρακτικά: μια ενότητα στους όρους σου που λέει τι έχει γίνει και πώς — και που, όπως προσθέτει το ίδιο άρθρο, πρέπει να είναι και η ίδια προσβάσιμη.

Γιατί ένα score δεν είναι απόδειξη

Θα σου προταθούν εργαλεία που δίνουν βαθμό και πρόσθετα που υπόσχονται συμμόρφωση με μία γραμμή κώδικα. Η καθαρότερη απάντηση είναι του ίδιου του W3C: «Web accessibility evaluation tools can not determine accessibility, they can only assist in doing so», «Human judgement is required» και «Sometimes evaluation tools can produce false or misleading results» (Selecting Web Accessibility Evaluation Tools).

Τα εργαλεία είναι χρήσιμα για ένα πράγμα: βρίσκουν γρήγορα τα μηχανικά — εικόνες χωρίς alt, πεδία χωρίς label, χρώματα εκτός ορίου. Δεν μπορούν να κρίνουν αν το alt λέει το σωστό πράγμα, αν η σειρά εστίασης βγάζει νόημα, ή αν το μήνυμα λάθους εξηγεί στον πελάτη τι να διορθώσει.

Ποιος το ελέγχει, και τι κάνεις τώρα

Ο ελληνικός νόμος προβλέπει διαδικασίες ελέγχου. Το άρθρο 22 παρ. 1 ζητά να θεσπίζονται διαδικασίες ώστε «να ελέγχεται η συμμόρφωση των υπηρεσιών» και «να δίνεται συνέχεια στις καταγγελίες ή τις εκθέσεις που υποβάλλονται». Το άρθρο 26 προβλέπει διοικητικές κυρώσεις «με βάση την αρχή της αναλογικότητας», λαμβάνοντας υπόψη «η έκταση της μη συμμόρφωσης […] και το μέγεθος της επιχείρησης».

Και μια δεύτερη ειλικρινής παραδοχή. Στο κείμενο που διαβάσαμε, ο νόμος ορίζει ρητά αρμόδια αρχή για τον έλεγχο υπηρεσιών μόνο για τις ηλεκτρονικές επικοινωνίες — την ΕΕΤΤ, στο άρθρο 22 παρ. 2. Δεν βρήκαμε ρητή αρμόδια αρχή για το ηλεκτρονικό εμπόριο, και οι ελληνικές κρατικές σελίδες δεν φόρτωναν εκείνη τη μέρα. Δεν θα ονομάσουμε αρχή που δεν επιβεβαιώσαμε· ρώτα τον δικηγόρο σου ποια σε αφορά.

Αν βρίσκεσαι στο σημείο να αναθέσεις ή να ξαναφτιάξεις κάτι, το επίπεδο προσβασιμότητας ανήκει σε αυτά που συμφωνούνται γραπτά πριν ξεκινήσει η δουλειά: τα υπόλοιπα τα λέει το άρθρο για το τι να ζητάς γραπτά πριν αναθέσεις μια ιστοσελίδα. Και αν ακόμη αποφασίζεις πλατφόρμα για ένα κατάστημα, οι επιλογές αυτές αλλάζουν το πόσο κοντά ξεκινάς — τις συζητάμε στα υπόλοιπα άρθρα του blog. Μια λογική σειρά:

  1. Ρώτα τον δικηγόρο και τον λογιστή σου αν και σε ποιον βαθμό σε αφορά. Είναι η μόνη ερώτηση εδώ που δεν απαντιέται με κώδικα.
  2. Πέρασε τη σελίδα προϊόντος και το checkout μόνο με Tab. Ό,τι δεν φτάνεις ή δεν βλέπεις, γράψ’ το.
  3. Πέρνα από τις εικόνες: ουσιαστικές με alt που λέει κάτι, διακοσμητικές με alt κενό.
  4. Δέσε κάθε ετικέτα φόρμας με το πεδίο της, και βάλε τα μηνύματα λάθους σε κείμενο.
  5. Δήλωσε τη γλώσσα στο html και δώσε σε κάθε σελίδα δικό της title.
  6. Πέρνα τα χρώματα κειμένου και περιγραμμάτων στα όρια αντίθεσης.
  7. Βρες κάθε στοιχείο που γράφτηκε με div ενώ υπήρχε έτοιμο στην HTML, και γύρνα το πίσω.
  8. Γράψε στους όρους σου πώς η υπηρεσία ικανοποιεί τις απαιτήσεις — και κάνε κι αυτή τη σελίδα προσβάσιμη.

Καμία από αυτές τις κινήσεις δεν είναι ξαναχτίσιμο· οι περισσότερες αγγίζουν αρχεία που ήδη υπάρχουν στο theme σου. Και όλες μαζί δεν σου δίνουν νομική βεβαίωση — σου δίνουν μια ιστοσελίδα που μπορούν να χρησιμοποιήσουν περισσότεροι άνθρωποι, που είναι ούτως ή άλλως ο λόγος που γράφτηκε το κείμενο.

Πηγές

  1. Οδηγία (ΕΕ) 2019/882 (European Accessibility Act), αγγλικό κείμενο, επίσημη βάση νομοθεσίας της ΕΕ — ανακτήθηκε 2 Σεπτεμβρίου 2026https://eur-lex.europa.eu/eli/dir/2019/882/oj/eng
  2. Οδηγία (ΕΕ) 2019/882, ελληνικό κείμενο, Παραρτήματα I και V — ανακτήθηκε 2 Σεπτεμβρίου 2026https://eur-lex.europa.eu/eli/dir/2019/882/oj/ell
  3. Καταγραφή του ελληνικού μέτρου ενσωμάτωσης (ΦΕΚ Α΄ 215/18.11.2022) — ανακτήθηκε 2 Σεπτεμβρίου 2026https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EL/TXT/?uri=NIM:202207302
  4. ν. 4994/2022, ΦΕΚ Α΄ 215/18.11.2022, πλήρες κείμενο — ανακτήθηκε 2 Σεπτεμβρίου 2026https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EL/TXT/PDF/?uri=NIM:202207302
  5. Ευρωπαϊκή Επιτροπή, European Accessibility Act — ανακτήθηκε 2 Σεπτεμβρίου 2026https://commission.europa.eu/strategy-and-policy/policies/justice-and-fundamental-rights/disability/union-equality-strategy-rights-persons-disabilities-2021-2030/european-accessibility-act_en
  6. Ευρωπαϊκή Επιτροπή, Web Accessibility Directive: Standards and harmonisation (τελευταία ενημέρωση 5 Μαΐου 2025) — ανακτήθηκε 2 Σεπτεμβρίου 2026https://digital-strategy.ec.europa.eu/en/policies/web-accessibility-directive-standards-and-harmonisation
  7. ETSI EN 301 549 V3.2.1 (2021-03), Accessibility requirements for ICT products and services — ανακτήθηκε 2 Σεπτεμβρίου 2026https://www.etsi.org/deliver/etsi_en/301500_301599/301549/03.02.01_60/en_301549v030201p.pdf
  8. W3C, Web Content Accessibility Guidelines (WCAG) 2.2 — ανακτήθηκε 2 Σεπτεμβρίου 2026https://www.w3.org/TR/WCAG22/
  9. W3C WAI, Introduction to Web Accessibility — ανακτήθηκε 2 Σεπτεμβρίου 2026https://www.w3.org/WAI/fundamentals/accessibility-intro/
  10. W3C WAI, Selecting Web Accessibility Evaluation Tools — ανακτήθηκε 2 Σεπτεμβρίου 2026https://www.w3.org/WAI/test-evaluate/tools/selecting/
  11. W3C, Understanding SC 1.1.1 Non-text Content — ανακτήθηκε 2 Σεπτεμβρίου 2026https://www.w3.org/WAI/WCAG22/Understanding/non-text-content.html
  12. W3C, Understanding SC 1.3.1 Info and Relationships — ανακτήθηκε 2 Σεπτεμβρίου 2026https://www.w3.org/WAI/WCAG22/Understanding/info-and-relationships.html
  13. W3C, Understanding SC 1.4.3 Contrast (Minimum) — ανακτήθηκε 2 Σεπτεμβρίου 2026https://www.w3.org/WAI/WCAG22/Understanding/contrast-minimum.html
  14. W3C, Understanding SC 1.4.11 Non-text Contrast — ανακτήθηκε 2 Σεπτεμβρίου 2026https://www.w3.org/WAI/WCAG22/Understanding/non-text-contrast.html
  15. W3C, Understanding SC 2.1.1 Keyboard — ανακτήθηκε 2 Σεπτεμβρίου 2026https://www.w3.org/WAI/WCAG22/Understanding/keyboard.html
  16. W3C, Understanding SC 2.4.2 Page Titled — ανακτήθηκε 2 Σεπτεμβρίου 2026https://www.w3.org/WAI/WCAG22/Understanding/page-titled.html
  17. W3C, Understanding SC 2.4.7 Focus Visible — ανακτήθηκε 2 Σεπτεμβρίου 2026https://www.w3.org/WAI/WCAG22/Understanding/focus-visible.html
  18. W3C, Understanding SC 2.5.8 Target Size (Minimum) — ανακτήθηκε 2 Σεπτεμβρίου 2026https://www.w3.org/WAI/WCAG22/Understanding/target-size-minimum.html
  19. W3C, Understanding SC 3.1.1 Language of Page — ανακτήθηκε 2 Σεπτεμβρίου 2026https://www.w3.org/WAI/WCAG22/Understanding/language-of-page.html
  20. W3C, Understanding SC 3.2.6 Consistent Help — ανακτήθηκε 2 Σεπτεμβρίου 2026https://www.w3.org/WAI/WCAG22/Understanding/consistent-help.html
  21. W3C, Understanding SC 3.3.1 Error Identification — ανακτήθηκε 2 Σεπτεμβρίου 2026https://www.w3.org/WAI/WCAG22/Understanding/error-identification.html
  22. W3C, Understanding SC 3.3.2 Labels or Instructions — ανακτήθηκε 2 Σεπτεμβρίου 2026https://www.w3.org/WAI/WCAG22/Understanding/labels-or-instructions.html
  23. W3C, Understanding SC 3.3.8 Accessible Authentication (Minimum) — ανακτήθηκε 2 Σεπτεμβρίου 2026https://www.w3.org/WAI/WCAG22/Understanding/accessible-authentication-minimum.html
  24. W3C, Understanding SC 4.1.2 Name, Role, Value — ανακτήθηκε 2 Σεπτεμβρίου 2026https://www.w3.org/WAI/WCAG22/Understanding/name-role-value.html
  25. W3C WAI Tutorials, Decorative Images — ανακτήθηκε 2 Σεπτεμβρίου 2026https://www.w3.org/WAI/tutorials/images/decorative/
  26. W3C WAI Tutorials, Labeling Controls — ανακτήθηκε 2 Σεπτεμβρίου 2026https://www.w3.org/WAI/tutorials/forms/labels/
  27. W3C i18n, Declaring language in HTML — ανακτήθηκε 2 Σεπτεμβρίου 2026https://www.w3.org/International/questions/qa-html-language-declarations
  28. Shopify, Accessibility best practices for themes — ανακτήθηκε 2 Σεπτεμβρίου 2026https://shopify.dev/docs/storefronts/themes/best-practices/accessibility
  29. WordPress, Accessibility coding standards — ανακτήθηκε 2 Σεπτεμβρίου 2026https://developer.wordpress.org/coding-standards/wordpress-coding-standards/accessibility/